Tiêu chảy cấp ở trẻ em là một trong những căn bệnh khiến sức khỏe trẻ em giảm sút nhanh chóng, có thể gây nhiều biến chứng nếu không được điều trị kịp thời. Tiêu chảy cấp cũng là một trong những căn bệnh thường gặp trong những ngày mùa hè nóng bức như hiện nay. Những nguyên nhân trẻ bị tiêu chảy cấp, cách điều trị trẻ bị tiêu chảy cấp như thế nào sẽ được giải đáp cụ thể trong bài viết dưới đây.

Các mẹ cùng với wikiphunu.vn tìm hiểu về căn bệnh tiêu chảy để phòng và điều trị bệnh tiêu chảy cho con yêu nhé.

Các nguyên nhân gây tiêu chảy cấp ở trẻ em

Nguyên nhân trẻ bị tiêu chảy cấp và cách điều trị giúp trẻ mau khỏi bệnh phần 1

Khi các tác nhân gây tiêu chảy xâm nhập vào đường tiêu hoá sẽ sản xuất ra các độc tố ruột (enterotoxin) kích thích tiết các chất điện giải, xâm lấn trực tiếp và phá huỷ các tế bào biểu mô niêm mạc ruột gây viêm tại ruột và toàn thân. Có thể chia nguyên nhân gây tiêu chảy ra làm 3 nhóm chính:

Do virus:

Vi khuẩn:

  • E. coli là loại vi khuẩn gây bệnh đứng hàng đầu ở nước ta chiếm 24,9% với đủ cả 5 loại type huyết thanh trong đó nhiều nhất là EAEC 10,5-15%(2).
  • Shigella là loại vi khuẩn đứng hàng thứ hai chiếm tỷ lệ từ 3,8-12,7% trong đó 2 nhóm hay gặp nhất là S. flexneri và S. sonnei(2;4).
  • Campylobacter jejuni là loại vi khuẩn đứng hàng thứ ba chiếm tỷ lệ 7-10%
  • Salmonella chiếm tỷ lệ thấp từ 0,8-1,3%(2;4).
  • Vi khuẩn tả (Vibrio cholerae) thường gây thành dịch lớn rất nguy hiểm

Ký sinh trùng:

  • Entamoeba histolytica là tác nhân chủ yếu gây bệnh lỵ a míp. Ngoài ra còn có Giardia lamblia và Crypto sporidium.

Biểu hiện của bệnh tiêu chảy cấp ở trẻ em

Nguyên nhân trẻ bị tiêu chảy cấp và cách điều trị giúp trẻ mau khỏi bệnh phần 2

  • Trẻ bị sốt cao đột ngột 39 – 40 độ C gây co giật
  • Đi ngoài 10 – 15 lần/ngày
  • Phân lỏng, nhiều nước có mùi chua nhiều khi có nhầy máu
  • Nôn liên tục hoặc vài lần trong ngày, thường nôn sau khi ăn
  • Trẻ biếng ăn hơn, uống nhiều nước, tiểu ít
  • Có thể có các biểu hiện về viêm đường hô hấp như ho, chảy mũi, khám thấy viêm họng cấp, phát ban.
*  4 bí quyết trị trẻ biếng ăn cực hay cha mẹ nên tham khảo

Bệnh tiêu chảy cấp rất nguy hiểm với trẻ nhỏ, nó gây ra tình trạng mất nước của cơ thể. Khi thấy trẻ có những triệu chứng trên gia đình cần điều trị ngay, nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong do mất quá nhiều nước và nhiễm trùng đường ruột.

Cách điều trị bệnh tiêu chảy cấp cho trẻ nhỏ

Bù nước và chất điện giải

Mất nước mức độ A (mất nước nhẹ): điều trị tại nhà bằng cách cho trẻ uống nước nhiều hơn bình thường bằng dung dịch ORS, nước đun sôi để nguội hoặc các dung dịch chế từ thực phẩm như nước cháo muối, nước gạo rang, nước cà rốt + muối, nước chuối, hồng xiêm…

Mất nước mức độ B (mất nước vừa): trẻ cần được điều trị tại cơ sở y tế. Cách điều trị tiêu chảy tốt nhất là cho uống ORS, số lượng dịch cần cho uống sau mỗi lần đi ngoài là:

  • Trẻ dưới 2 tuổi: 50 – 100ml
  • Trẻ 2 – 10 tuổi: 100 – 200ml
  • Trẻ 10 tuổi trở lên uống theo nhu cầu: Số lượng dịch cần cho trẻ uống trong 4 giờ đầu có thể tính như sau: Số lượng dịch (ml) = Cân nặng (kg) x 75.

Cách cho trẻ uống:

  • Trẻ < 2 tuổi cho uống từng ngụm bằng cốc.
  • Nếu trẻ nôn, đợi 10 phút rồi tiếp tục cho uống, nhưng cho uống chậm hơn, uống từng thìa cách nhau 2 – 3 phút.
  • Sau 4 giờ đánh giá lại tình trạng mất nước, nếu xuất hiện mất nước nặng (mất nước độ C) cần đưa trẻ đi bệnh viện để điều trị phục hồi nước và điện giải bằng đường tĩnh mạch (truyền dịch).

Các loại dịch dùng trong điều trị tiêu chảy cấp:

  • ORS (oresol) hoặc hydrit.
  • Nước cháo muối: dùng 1 nắm gạo (50g), 1 nhúm muối (3,5g) và 6 bát ăn cơm nước sạch, đun nhừ, lọc qua rá cho trẻ uống dần.
  • Nước gạo rang muối: Gạo rang vàng 50g, cho 1 thìa cà phê muối ăn (3,5g) + 6 bát ăn cơm nước nấu nhừ, lọc qua ra cho trẻ uống dần.
  • Nước chuối, hồng xiêm, nước dừa: chuối hoặc hồng xiêm 5 quả xay hoặc nghiền nát với 1 lít nước sôi để nguội, cho 1 thìa gạt muối (3,5g) cho trẻ uống dần.

Trường hợp trẻ mất nước nặng: trẻ vật vã kích thích hoặc li bì, uống nước bị nôn, đi tiểu ít, khóc không ra nước mắt, da nhăn nheo, mắt trũng, môi khô phải đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để truyền dịch.

*  Chú ý những nhận định sai lầm khi tiêm phòng vắc xin cho trẻ các mẹ cần phải biết

Ngoài việc bù nước và điện giải bằng đường uống, bố mẹ có thể cho trẻ sử dụng các chế phẩm chứa kẽm, không nên cho trẻ dùng các thuốc cầm ỉa, chống nôn gây chướng bụng và kháng sinh, chỉ dùng khi có chỉ dẫn của thầy thuốc trong trường hợp phân có máu.

Cho trẻ ăn nhiều hơn

Cho trẻ ăn nhiều hơn, nếu ăn ít hoặc bỏ ăn trẻ sẽ bị sút cân, yếu đi kèm theo chức năng phục hồi đường ruột cũng tiến triển chậm theo.

Tiêm truyền dung dịch cho trẻ

Một số dung dịch tiêm truyền: huyết thanh 9%00, glucoza 5%, lactat Ringer…

Sử dụng thuốc điều trị tiêu chảy

Để điều trị tiêu chảy cấp cho trẻ, tùy từng trường hợp cụ thể có thể sử dụng một số thuốc sau:

Thuốc kháng sinh: Dùng khi thấy phân trẻ có máu, tốt nhất cần cho trẻ đi khám bác sĩ để có hướng dẫn cụ thể. Ví dụ: Nếu tiêu chảy cấp do lỵ trực khuẩn Shigella thì dùng ciprofloxacin; nếu do lỵ amip thì dùng metronidazol; nếu do vi khuẩn tả thì có thể dùng azythromycin… Nuốt nguyên vẹn cả bột trong gói hoặc khuấy đều trong thức ăn, cốc nước uống hoặc bình sữa phải được uống ngay lập tức.

Bổ sung kẽm: trẻ dưới 6 tháng: 10mg/ngày; trẻ trên 6 tháng: 20 mg/ngày; thời gian sử dụng: 10-14 ngày

Chú ý: Không dùng thuốc chống nôn, cầm ỉa cho trẻ bị tiêu chảy cấp.

Những sai lầm cần tránh khi điều trị và chăm sóc trẻ bị tiêu chảy cấp

Dùng thuốc chống nôn, cầm đi ngoài: Khi trẻ đi ngoài phân lỏng nhiều lần, các bà mẹ thường cho trẻ ăn lá ổi, hồng xiêm xanh… và các thuốc cầm đi ngoài khác. Trẻ ngừng đi ngoài ngay nhưng đó chỉ là khỏi bệnh giả tạo. Hậu quả: các tác nhân gây bệnh ở lại trong đường tiêu hóa lâu hơn khiến cho bệnh lâu khỏi, thậm chí nặng lên.

Tự dùng kháng sinh: Các bà mẹ thường tự dùng kháng sinh cho trẻ. Hậu quả: làm rối loạn thêm vi khuẩn chí (vi khuẩn có ích) trong đường tiêu hóa của trẻ, làm tiêu chảy kéo dài, trẻ hấp thu càng kém. Lưu ý: sử dụng kháng sinh cần theo chỉ định của nhân viên y tế, áp dụng trong trường hợp tiêu chảy do vi khuẩn, amip.

Kiêng khem: nhiều bà mẹ cho trẻ kiêng thịt, trứng, sữa, cá… Hậu quả: ở trẻ bị tiêu chảy, khả năng hấp thu đã bị kém đi, lại ăn thức ăn thiếu dinh dưỡng nên không có đủ năng lượng để chống đỡ với bệnh tật.

Bù dịch và điện giải không đúng: ngừng cho trẻ bú, chỉ cho trẻ uống nước đường hoặc cho uống oresol không đúng nồng độ quy định. Hậu quả: không bù được nước và điện giải, trẻ càng mất nước nhiều hơn, tình trạng nặng lên nhanh chóng.

*  Mẹo giúp bé ngủ ngon trong 7 ngày phần 1

Chế độ dinh dưỡng cho trẻ bị tiêu chảy cấp

Nguyên nhân trẻ bị tiêu chảy cấp và cách điều trị giúp trẻ mau khỏi bệnh phần 3

Trẻ dưới 6 tháng tuổi còn bú mẹ: cho trẻ tiếp tục bú mẹ bình thường, tăng số bữa bú.

Trẻ lớn hơn 6 tháng tuổi: cần cho trẻ ăn đủ khẩu phần, không nên bắt trẻ nhịn, kiêng khem. Thức ăn cần mềm, nấu kỹ, ăn ngay sau khi nấu để đảm bảo vệ sinh. Nếu phải cho trẻ ăn những thức ăn đã nấu sẵn thì cần phải đun lại trước khi cho ăn. Cho trẻ ăn thêm quả chín hoặc nước quả như: chuối, cam, xoài…

Tránh dùng các loại thực phẩm sau: Thực phẩm ít chất dinh dưỡng, nhiều chất xơ và khó tiêu hóa như: măng, rau cần, ngô và đỗ nguyên hạt, các loại nước có ga gây khó tiêu, đầy bụng.

Các biện pháp phòng bệnh tiêu chảy cấp ở trẻ em

Tiêu chảy cấp rất dễ mắc phải và chúng ta cần cẩn thận hơn trong sinh hoạt hàng ngày của bé đặc biệt là chế độ ăn uống hợp lí đảm bảo vệ sinh. Đặc biệt trong thời tiết nắng nóng của mùa hè, càng nguy cơ cao mắc bệnh tiêu chảy cấp.

Ăn chín, uống sôi: sử dụng các thực phẩm rõ nguồn gốc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, không sử dụng đồ ăn để lâu ngày. Uống nước sôi, không được uống nước lã hay nguồn nước bị ô nhiễm

Tiêm phòng định kì cho trẻ: tiêm các loại vacxin phòng ngừa bệnh tiêu chảy

Tạo cho trẻ thói quen rửa tay đúng cách: Rửa tay trước và sau khi ăn, sau khi đi vệ sinh

Để trẻ luôn khỏe mạnh, các mẹ hãy chú ý đến các nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy, phòng ngừa bệnh hợp lý, và khi trẻ bị bệnh có cách điều trị, xử lý đúng đắn để trẻ mau khỏi bệnh, không bị biến chứng, phát triển bình thường nhé. Nào các mẹ hãy cùng với wikiphunu.vn đồng hành trong việc tìm kiếm các kiến thức chăm sóc sức khỏe mẹ và bé nhé.

loading...
loading...